Бөтендөнья фотосурәт көне

19 август датасы очраклы сайлап алынмаган бу көнне 1839 елда рәсми рәвештә дагеротипия ысулы — француз рәссамы һәм уйлап табучысы Луи Жак Манде Дагер уйлап тапкан фотосурәтләр алуның беренче ачык технологиясе — тәкъдим ителә. Француз хөкүмәте әлеге уйлап табуны «дөньяга бүләк» дип атый, һәм шул вакыттан бирле фотосурәт киң халык катлавына үтеп керә^[1].

Әмма 2010 елда гына Австралия фотографы Корске Ара Бөтендөнья фотосурәт көне идеясен булдыра һәм җәмәгатьчелеккә тәкъдим итә, дөнья буйлап кешеләрне үз фотосурәтләре белән уртаклашырга һәм фотосурәтнең тормыштагы ролен билгеләргә чакыра. Шуннан бирле бу көн киң танылу ала һәм профессионаллар һәм фото сөючеләр арасында популярлык казана^[2].

Бөтендөнья фотосурәт көне фотосурәтнең сәнгать телендә фикер җиткерү, документацияләү һәм мәгълүмат тарату чарасы буларак асылын аңлатуга юнәлтелгән. Бәйрәм дөньяның төрле нокталарындагы кешеләргә камера объективы аша үз тарихлары һәм мәдәниятләре белән уртаклашырга мөмкинлек бирә.

Моннан тыш, Бөтендөнья фотосурәт көне яңа төрле стильләр һәм техникалар кулланып яңа эшләр һәм экспериментлар ясауга илһамландырырга тиеш. Бәйрәм шулай ук тарихны һәм мәдәниятне тирәнрәк аңлауга ярдәм итүче мөһим мизгелләрне һәм вакыйгаларны терки торган фотосурәтләрне саклау мөһимлеген дә искә төшерә.

Бөтендөнья фотосурәт көне дөнья буйлап төрле чаралар уздырыла:

• Онлайн-күргәзмәләр һәм бәйгеләр: бу көнне күпсанлы фотобәйгеләр уздырыла, аларда төрле дәрәҗәдәге фотографлар катнаша ала. Җиңүчеләрнең эшләре еш кына социаль челтәрләрдә һәм фотосурәтләргә багышланган махсус платформаларда бастырыла.
• Күргәзмәләр һәм фотопроектлар: музейлар, галереяләр һәм фотостудияләр танылган фотографларның эшләре, шулай ук яңа һәм перспектив проектлар тәкъдим ителгән күргәзмәләр оештыралар.
• Мастер-класслар һәм лекцияләр: профессиональ фотографлар үз тәҗрибәләре белән уртаклашалар һәм портрет, пейзаж яки документаль фотография кебек төрле техникалар турында сөйлиләр.
• Социаль челтәрләр: социаль челтәрләрдә кулланучылар, үзләренең яраткан фотолары белән #WorldPhotographyDay хештегы аша уртаклашып, һәвәскәрләр һәм профессионалларның глобаль бергәлеген төзиләр.

Фотосурәт тарихны документлаштыруда, мәдәни үзгәрешләрне теркәүдә һәм мәгълүмат таратуда мөһим роль уйный. Ул социаль проблемаларга, экологик һәлакәтләргә һәм хокук саклау мәсьәләләренә игътибар җәлеп итү өчен куәтле чара булып тора.

Моннан тыш, фотосурәт сәнгать, мода һәм рекламага зур йогынты ясый, бөтен дөнья буйлап миллионлаган кешеләрнең зәвыгын һәм өстенлекләрен формалаштыра. Цифрлы фотосурәтләр һәм социаль челтәрләр барлыкка килү белән фотосурәтне һәркем куллана ала, бу миллионлаган кешегә иҗат итү һәм үз-үзен таныту мөмкинлеген бирә.

Кроме того, фотография оказывает значительное влияние на искусство, моду и рекламу, формируя вкусы и предпочтения миллионов людей по всему миру. С появлением цифровой фотографии и социальных сетей фотография стала доступной каждому, что позволило миллионам людей заниматься творчеством и самовыражением.^[3]

Тарих барышында күп кенә фотографлар мәдәният һәм сәнгатьтә зур эз калдыра. Алар арасында:

• Ансель Адамс — АКШ Милли паркларының төссез пейзажлары белән билгеле атаклы Америка фотографы.
• Анри Картье-Брессон — француз фотографы, документаль фотографиягә һәм Magnum Photos фотоагентлыгына нигез салучыларның берсе.
• Прокудин-Горский Сергей — фотография һәм кинематография үсешенә зур өлеш керткән рус фотографы. Россиядә төсле фотография пионеры, "Россия империясенең истәлекле урыннары коллекциясе"н булдыручы.