Сәүдә хезмәткәрләре көне

Сәүдә хезмәткәрләре көне беренче тапкыр 1966 елда СССР Югары Советы Президиумы Указы белән билгеләнә^[1] һәм июльнең соңгы якшәмбесендә бәйрәм ителә^[2].

1988 елның 1 ноябрендә яңа указы нигезендә сәүдә хезмәткәрләре көне торак-коммуналь хуҗалык  [рус.] (тат. һәм халыкка көнкүреш хезмәте күрсәтү  [рус.] (тат. хезмәткәрләре көне белән берләштерелә^[3]. Нәтиҗәдә Сәүдә, халыкка көнкүреш хезмәте күрсәтү һәм торак-коммуналь хуҗалык хезмәткәрләре көне барлыкка килә. Аны ел саен мартның һәр өченче якшәмбесендә билгеләп үтәргә карар кылына^[4].

2013 елда сәүдә, халыкка көнкүреш хезмәте күрсәтү һәм торак-коммуналь хуҗалык хезмәткәрләре көне ике мөстәкыйль бәйрәмгә бүленә. Бәйрәмнең соңгы датасы Россия Президенты Указы белән билгеләнә һәм июльнең дүртенче шимбәсе итеп үзгәртелә^[5]. Торак-коммуналь хуҗалык һәм халыкка көнкүреш хезмәте күрсәтү хезмәткәрләре көне өчен элеккеге дата - мартның өченче якшәмбесе саклана^[6].

Сәүдә хезмәткәрләре көнендә әлеге өлкә белән бәйле барлык кешеләр — сатучылар, кассирлар, эшмәкәрләр, менеджерлар, товар белгечләре  [рус.] (тат., консультантлар һәм башка белгечләр котлаулар кабул итә. Гадәттә, бу көнне бу өлкә хезмәткәрләренә хезмәтләре өчен рәхмәт әйтәләр. Кешеләр сәүдә тармагында эшләүче дуслары яки туганнары белән күрешә. Якыннарына телефон яки видеошылтырату аша котлаулар белән шалтыраталар^[7].

Сәүдә хезмәткәрләре көнен бәйрәм итү традицияләренә шулай ук сәүдә, хезмәт күрсәтү һәм торак-коммуналь хуҗалык өлкәсе хезмәткәрләре, аларның туганнары, дуслары һәм якыннары җыела торган бәйрәм чаралары һәм табыннар керә.

Иң яхшы хезмәткәрләргә Мактау кәгазьләре, Рәхмәт хатлары, бүләкләр тапшырыла. Оешмалар хезмәткәрләренә премияләр билгеләнә, корпоративлар үткәрелә^[8].

Бәйрәм БДБ илләрендә дә билгеләп үтелә^[9].

Майның икенче шимбәсендә Бөтендөнья гадел сәүдә көнен (ингл. World Fair Trade Day) билгеләп үтәләр^[10].

15 март — БМО тарафыннан оештырылган Бөтендөнья кулланучы хокукларын яклау көне (ингл. World Consumer Rights Day).

• Урта гасырларда сәүдә, нигездә, ирләр тарафыннан алып барылган, әмма хәзерге дөньяда тармак белгечләренең күпчелеген хатын-кызлар тәшкил итә.
• Борынгы чор һәм урта гасырларда Азия, Европа һәм Африканы бәйләгән сәүдә һәм мәдәни элемтәләрнең төп юлы булып Бөек Ефәк юлы тора. Ул Кытайдан башланып, үз эченә Үзәк Азия, Якын Көнчыгыш һәм Европаның берничә төбәген ала.
• Борынгы Русьның төп сәүдә маршруты «варяглардан грекларга» дип аталган. Славяннар тире, күн, бал сатканнар, ә тукыма, пыяла һәм асылташлар сатып алганнар^[11].
• XVII гасыр башына кадәр Мәскәүдә Кызыл мәйдан Торг дип аталган — бу билгеле сәүдә урыны булган^[12].
• 1893 елның декабрендә Кызыл мәйданда Югары сәүдә рәтләре (хәзерге ГУМ) — Европаның иң зур пассажы, ягъни ябык сәүдә урамы ачыла^[13].