Россия Федерациясенең гражданнар оборонасы гаскәрләре көне

Россия Федерациясенең гражданнар оборонасы гаскәрләре көне (рус. День войск гражданской обороны Российской Федерации) — Россия Федерациясе гражданнар оборонасы частьлары хәрби хезмәткәрләренең һәм бу өлкәдә эшләүчеләрнең һөнәри бәйрәме. Ел саен 4 октябрьдә билгеләп үтелә.

1932 елның 4 октябрендә Хөкүмәт карары нигезендә Совет Социалистик Республикалар Берлегенең Һава һөҗүменә каршы җирле оборонаның гомумсоюз системасы төзелә һәм аның нигезләмәсе раслана. Илнең гражданнар оборонасы системасын төзү шушы вакыттан башлана. 1961 елда Һава һөҗүменә каршы җирле оборонаның гомумсоюз системасы Совет Социалистик Республикалар Берлегенең гражданнар оборонасы итеп үзгәртелә. Бу вакытта халыкны яклауның теоретик нигезләре эшләнелә, бөтен ил җирлегендә оештыру, инженер-техник, санитария-гигиена, эпидемиягә каршы һәм башка махсус чаралар комплексы гамәлгә ашырыла.

Чернобыль атом электр станциясендәге һәлакәттән соң, 1986 елның 26 апрелендә гражданнар оборонасына табигый һәм техноген һәлакәтләргә каршы көрәш бурычлары йөкләнә.

Россия Федерациясенең гражданнар оборонасы эшләре, гадәттән тыш хәлләр һәм табигый бәла-казалар нәтиҗәләрен бетерү министрлыгы карамагында Дәүләт комитеты төзелгәннән соң, 1991 елның ноябрендә аның составына гражданнар оборонасы гаскәрләре керә.

Россиядә кризис күренешләренә каршы милли система булып торган Гадәттән тыш хәлләрне кисәтүнең һәм бетерүнең бердәм дәүләт системасы формалаштырылган һәм нәтиҗәле эшли. 1993 елда Россия Федерациясе гражданнар оборонасы эшләре, гадәттән тыш хәлләр һәм табигый бәла-казалар нәтиҗәләрен бетерү министрлыгының Халыкара гражданнар оборонасы оешмасына керә, оешманың даими секретариатында вәкилләре бар һәм әлеге оешма үткәрә торган барлык төп чараларда катнаша^[1].

Гражданнар оборонасының төп бурычы — халыкны хәрби низаглар һәм табигатьтәге кискен үзгәрешләр вакытында саклау. гражданнар оборонасы көчләре халыкка булачак бәла-казалар турында хәбәр итәргә һәм әгәр дә куркынычның зыяны зур булса, халыкны эвакуациялиләр һәм саклану чаралары тапшыралар. Атом-төш яисә химик куркынычлар янаса, халыкны санитария ягыннан агарту, биналарны һәм корылмаларны зарарсызландыру, техниканы һәм территорияләрне махсус эшкәртү чаралары үткәрелә. Бурычлар арасында тыныч тормышта сөйләргә авыр булганнары да бар. Мәсәлән, һәлак булганнарны җирләүне оештыру һәм кешеләрнең яшәеше өчен мөһим булган предприятиеләрнең эшчәнлегенә ярдәм итү. Бурычларны хәл итү өчен Россия Федерациясе гражданнар оборонасы эшләре, гадәттән тыш хәлләр һәм табигый бәла-казалар нәтиҗәләрен бетерү министрлыгы карамагында гражданнар оборонасы һәм халыкны яклау департаменты бар^[2].

Бәйрәм көне илдә гражданнар оборонасының торышы турында уйлану, кешеләргә куркынычсызлык турында искә төшерү, профилактик чаралар үткәрү өчен яхшы сәбәп булып тора. Барлык чараларны бер көн эчендә үткәреп булмаганга күрә, гражданнар оборонасы эшләре, гадәттән тыш хәлләр һәм табигый бәла-казалар нәтиҗәләрен бетерү министрлыгы гражданнар оборонасы айлыгы үткәрә. Ул һәр елны 4 октябрьдән башлана.

Бәйрәм көнендә түбәндәге чаралар уздырыла:

гражданнар оборонасы объектлары буенча мәктәп укучылары һәм студентлар өчен тематик экскурсияләр оештырыла;
министрлык хезмәткәрләре куркынычсызлык кагыйдәләрен искә төшерү максатыннан коллективлар өчен чыгыш ясыйлар;
массакүләм мәгълүмат чараларында гражданнар оборонасының торышы турында сюжетлар әзерләнә^[3].
Россия Федерациясенең гражданнар оборонасы эшләре, гадәттән тыш хәлләр һәм табигый бәла-казалар нәтиҗәләрен бетерү министрлыгы кадетларына багышлау тантаналары;
махсус янгын сүндерү һәм коткару техникасы күргәзмәләре;
эстафеталар һәм башкалар^[4].

Россиядә гражданнар оборонасы тарихы кызыклы вакыйгаларга һәм әһәмиятле этапларга бай. Бу вакыт эчендә система шактый үзгәрешләр кичерә.

Гражданнар оборонасы чараларының беренче җыелмасы	1961 елда Совет Социалистик Республикалар Берлеге гражданнар оборонасының тулы бер системасы төзелә. Шуның белән бергә бөтен ил буйлап бомбадан саклану урыннары барлыкка килә.
Бомбага тоту авиациясен төзү	Беренче бөтендөнья сугышы вакытында, 1915 елда дошман тылындагы объектларга һөҗүм итә торган махсуслаштырылган авиация барлыкка килә.
Гражданнар оборонасына заманча караш	Бу системада халыкны әзерләү өчен цифрлы технологияләр актив кулланыла. Системалар мобиль кушымталар аша кешеләрнең шәхси телефоннарына хәбәрләр җибәрә.
Махсус халыкара роль	Россия гадәттән тыш хәлләр министрлыгы башка илләргә һәлакәт нәтиҗәләрен бетерүдә ярдәм күрсәтә. Мәсәлән, Төркия һәм Гаитида җир тетрәүләр, шулай ук Ауропадагы зур янгыннар вакытында.
Масштаблы чараларда катнашу	Гражданнар оборонасы Сочидагы Олимпия уеннарында һәм футбол буенча дөнья чемпионатында куркынычсызлыкны тәэмин итүдә катнаша.

День войск гражданской обороны МЧС РФ (рус.). Президентская библиотека имени Б. Н. Ельцина. Мөрәҗәгать итү датасы: 30 июль 2022.
Описание истории Дня войск гражданской обороны на сайте МЧС России

[1] 4 октября — День гражданской обороны Российской Федерации

[вфокусе-2] День гражданской обороны России в 2024 году: напоминание о безопасности

[3] День гражданской обороны России в 2024 году: история и традиции праздника

[4] День гражданской обороны России

[1]

[2]

[3]

[4]

Бәйрәмнәр һәм истәлекле көннәр
Гаилә	Гаилә, мәхәббәт һәм тугрылык көне •
Һөнәри	Россия Федерациясенең асаба азсанлы халыклары көне • Геодезия һәм картография хезмәткәрләре көне • Диңгез пехотасы көне • Уйлап табучылар һәм рационализаторлар көне • Кинологлар көне • Миграция хезмәте хезмәткәрләре көне • Медицина хезмәткәрләре көне • Экологлар көне • Социаль хезмәткәрләр көне • Текстиль һәм җиңел сәнәгать хезмәткәрләре көне • Статистика хезмәткәрләре көне (Россия) • Россия Федерациясенең тикшерү органнары хезмәткәрләре көне • Шахтерлар көне • Металлурглар көне • Россия Федерациясе Кораллы Көчләренең тыл көне • Хәрби-һава көчләре көне • Россиядә ветеринария хезмәткәрләре көне • Россия Һава Флоты көне • Россия киносы көне • Россия Федерациясе тимер юл гаскәрләре көне • Төзүчеләр көне • Физкультурачылар көне • Урман һәм агач эшкәртү сәнәгате хезмәткәрләре көне • Нефть, газ һәм ягулык сәнәгате хезмәткәрләре көне • Коралчылар көне • Интернет көне • Мәктәпкәчә белем һәм тәрбия бирү хезмәткәрләре көне • Россия Федерациясе эчке эшләр органнарының мәгълүмат бүлекчәләрен төзү көне • Cанитария-эпидемиология хезмәте хезмәткәрләре көне • Машина төзүчеләр көне • Азык-төлек җитештерү сәнәгате хезмәткәрләре көне • Авыл хуҗалыгы һәм эшкәртү сәнәгате хезмәткәрләре көне • Россия иминиятләштерүчеләре көне • Россия Федерациясенең Гражданнар оборонасы гаскәрләре көне • Россия Федерациясе таможня хезмәткәрләре көне • Махсус билгеләнештәге подразделениеләр көне • Ведомстводан тыш сак хезмәте көне • Россия Федерациясе Кораллы Көчләренең коры җир гаскәрләре көне • Россия Федерациясенең салым органнары хезмәткәрләре көне • Ракета гаскәрләре һәм артиллерия көне • Тыюлыклар һәм милли парклар көне • Россия матбугаты көне • Прокуратура хезмәткәрләре көне • Хисапчылар көне • Россия фәне көне • Сәүдә хезмәткәрләре көне • Халыкара теш табиблары көне • Космонавтика көне • Россиядә донорлар көне • Филологлар көне • Чик сакчылары көне • Халыкара авиация диспетчерлары көне • Хәрби-Диңгез флоты көне • Һава-десант гаскәрләре көне • Артистлар көне • Дипломатия хезмәткәрләре көне • Төньяк флот көне • Социаль хезмәткәрләр көне • Миграция хезмәте хезмәткәрләре көне
Дәүләт	Россия көне • Фашизмга каршы көрәш көне (Хорватия) • Туган тел көне • Рус теле көне • Балалар һәм яшүсмерләр әдәбияты көне (Иран) • Бердәмлек һәм Азатлык көне (Польша) • Россия Федерациясенең Дәүләт флагы көне • Екатеринбург шәһәре көне • Фин табигате көне • Милли тел көне • Татарстан Республикасы көне • Милли музыка көне • Тыва Республикасы Конституциясе көне • Мари Иле Республикасы көне • Татарстан Республикасы Конституциясе көне • Удмуртия Республикасы дәүләтчелеге көне • Бөтенроссия самбо көне • Татарстан Республикасының Дәүләт гербы көне • Ватанны саклаучылар көне • Россия халыклары телләре көне • Яшьләр көне (Россия) • Казан шәһәре көне • Белем көне • Халык бердәмлеге көне • Татарстан Республикасы байрагы көне
Халыкара	Студентлар көне • Ир-атлар көне • Балалар телевидениесе һәм радиосы көне • Диджей көне • Курчак театры көне • Музейлар көне • Нәүрүз • Һәйкәлләр һәм тарихи урыннар көне • ШТК көне • Шәфкать туташлары көне • Елгаларны саклау көне • Урманнар көне • Веган көне • Йога көне • Кәһва көне • Фәлсәфә көне • Хайваннарны яклау көне • Хисапчы һәм аудитор көне • Электр элемтәсе көне • Яңа ел • Балаларны яклау көне • Халыкара наркотикларга каршы көрәш көне • Шахмат көне • Халыкара юлбарыс көне • Халыкара кулланучылар кооперациясе көне • Сулагайлар көне • Халыкара тыюлыклар көне • Журналистларның халыкара теләктәшлек көне • Халыкара тәрҗемәчеләр көне • Халыкара музыка көне • Әтиләр көне • Бөтендөнья игелек көне • Халыкара таможня хезмәткәрләре көне • Халыкара хатын-кызлар көне • Космонавтика көне • Халыкара туган тел көне
Милли	Сабан туе • Уяв • Семык • Гырон быдтон • Валда шинясь • Җиңү көне (Төркия) • Молдова Республикасы бәйсезлеге көне • Дәүләти булмаган ирекле иҗтимагый берләшмәләр көне (Иран) • Кыргызстанда бәйсезлек көне • Курай көне • Бурят теле көне • Ысыах
Дини	Корбан бәйрәме • Май чабу • Меһреган • Мәүлид бәйрәме • Питрау • Покрау • Ураза бәйрәме • Хач ману бәйрәме • Олы көн бәйрәме (Пасха) • Элҗен көне • Кадер кичәсе
Бөтендөнья	Бөтендөнья кан донорлары көне • Бөтендөнья чүллеккә әйләнүгә һәм корылыкка каршы көрәш көне • Бөтендөнья әйләнә-тирә мохит көне • Бөтендөнья китлар һәм дельфиннар көне • Бөтендөнья атом-төш коралын тыю өчен көрәш көне • Бөтендөнья диңгез көне • Бөтендөнья почта көне • Бөтендөнья статистика көне • Бөтендөнья архитектура көне • Бөтендөнья аудиовизуаль мирас көне • Бөтендөнья шәһәр төзелеше көне • Бөтендөнья үпкә хроник обструктив авыруына каршы көрәш көне • Бөтендөнья Брайль әлифбасы көне • Бөтендөнья ракка каршы көрәш көне
БМО	Халыкара дуслык көне • Халыкара дөньядагы асаба халыклар көне • Халыкара атом-төш сынауларына каршы гамәлләр көне • Халыкара озон катлавын саклау көне • Халыкара грамоталылык көне • Халыкара хәйриячелек көне • Халыкара ишарә телләре көне • Бөтендөнья котыруга каршы көрәш көне • Халыкара өлкәннәр көне • Бөтендөнья Хабитат көне • Халыкара кыз балалар көне • Халыкара һәлакәтләр куркынычын киметү көне • Халыкара авыл хатын-кызлары көне • Бөтендөнья азык-төлек көне • Халыкара хәерчелекне бетерү өчен көрәш көне • Бөтендөнья үсеш турында мәгълүмат көне • Берләшкән Милләтләр Оешмасы көне • Бөтендөнья галәм атналыгы • Бөтендөнья балалар көне • Хатын-кызларга карата көч куллануны бетерү өчен халыкара көрәш көне • Халыкара Холокост корбаннарын искә алу көне • Халыкара мәгърифәт көне • Бөтендөнья радио көне • Халыкара биологик төрлелек көне
Рәсми булмаган	Борынгы утлар төне • Кадрлар белән эшләүчеләр көне • Чәк-чәк көне • Кара җомга (ташламалы сату) • Иске Яңа ел • Россия Федерациясенең аз санлы төп халыклары көне • Хәтер һәм кайгы көне
Ислам бәйрәмнәре	Мәүлид бәйрәме • Рәгаиб кичәсе • Гарәфә көне • Корбан бәйрәме • Ураза бәйрәме • Кадер кичәсе • Тәшрик көннәре • Мигъраҗ кичәсе
Истәлекле көн	Терроризмга каршы көрәштә теләктәшлек көне • Кушылу көне • Россиядә әниләр көне

Россия Федерациясенең гражданнар оборонасы гаскәрләре көне

Тарихы

Бәйрәм итү

Кызыклы фактлар

Искәрмәләр

Сылтамалар

Тема буенча өстәмә

Төркемнәр